تبلیغات
 دانلود فرهنگی و احکام - احکام پسران

دینی و مذهبی عکس

احکام پسران

نویسنده :محسن
تاریخ:پنجشنبه 28 مرداد 1389-08:56 ق.ظ

سخنى با خواننده
نظر به این كه مردان و زنان و پسران و دختران در بیشتر مسائل شرعى ، با هم مشتركند ولى در پاره اى از مسائل از هم جدا مى باشند، و هر گروه براى خود احكام ویژه اى دارد ما بر آن شدیم كه براى هر گروه بطور جداگانه احكامى را تهیه كنیم كه مورد اختلاف فقها و مراجع تقلید نباشد و هر كس از هر مجتهدى كه تقلید مى كند بتواند به مسائل عمل كند و گاهى كه ناچار به ذكر مساءله مورد اختلاف شده ایم در پاورقى آورده ایم .
در پایان باید از برادر محترم و دانشمند، جناب آقاى فلاح زاده كه در تنظیم مسائل و مباحث كتاب ، همكارى نموده ایم ، تشكر نماییم .
با تقدیم احترام - قم سید مهدى آیت اللهى (دادور) 5/5/80
درس اول : شناخت احكام
ارزش انسان در این است كه تلاش كند برنامه زندگى خود را بر اساس قوانین و مقررات اسلامى پایه گذارى نماید این مقرارت عبارتند از:
1 - مبانى اعتقادى كه شامل اصول دین است . این نوع چون مربوط به اساس دین است باید از روى دلیل باشد، هر چند كه دلیل ساده باشد. در این صورت در مسائل اعتقادى و اصول دین ، جاى تقلید نیست .
2 - احكام یا دستورات عملى كه مربوط به فروع دین است .این نوع چون مربوط است به فروع دین و كارهایى كه انسان باید انجام دهد مربوط مى شود به احكام و دستورات دین كه از طریق تقلید و پیروى از مجتهد و كارشناس متخصص صورت مى گیرد.
3 - اخلاق كه مربوط است به پرورش روح سالم سازى روان و ایجاد صفات پسندیده در انسان .
مسائل اخلاقى گاهى بصورت اخلاق عملى و سیره زندگى امامان و بزرگان مطرح مى شود و گاهى به صورت اخلاق نظرى است كه از طریق آشنایى به احادیث و روایات بدست مى آید.
باید توجه داشت كه احكام اسلامى به دو دسته تقسیم مى شود: 
1 - تكلیفى :
احكامى است كه وظیفه انسان را نسبت به رفتار خود مشخص مى كند مثل اینكه عملى واجب یا حرام یا مستحب یا مباح و یامكروه است .
2 - وضعى : 
حكمى است كه شرع غیر از آن پنج قسم در مورد عملى كه انسان انجام داده و یا وضعى كه پیش آمده ، آورده باشد.
واجب - 
كارى است كه انجام آن لازم و ترك آن كیفر الهى دارد مثل نماز و روزه
مستحب - 
كارى است كه انجام آن داراى ثواب است و ترك آن كیفرى ندارد مثل نمازهاى مستحبى .
مكروه - 
كارى است كه ترك آن خوب و ثواب دارد و انجام آن كیفرى بدنبال ندارد مثل خواندن نماز مستحبى در خستگى .
مباح - 
كارى كه انجام آن مساوى است نه داراى كیفرى است و نه ثواب و اجرى دارد كه بسیارى از كارهاى روزمره انسان مثل آب آشامیدن - غذا خوردن از این نوع است .
انسان براى بدست آوردن احكام دینى مى تواند یكى از این سه راه را انتخاب كند:
1 - اجتهاد 2 - احتیاط 3 - تقلید
اینك به توضیح هر یك مى پردازیم :
1 - اجتهاد: 
اجتهاد در لغت به معنى سعى وتلاش و در اصطلاح فقهى عبارت از بدست آوردن احكام از قرآن - سنت - عقل و اجماع است . سنت عبارت از مجموعه گفتار معصومین و رفتار آنان و تقریر و امضاى ایشان و اجماع همان اتفاق فقهاست بر حكمى از احكام دینى .
2 - احتیاط: 
عبارت است از عمل كردن به احكام ، به نحوى كه انسان یقین كند به وظیفه اش عمل كرده است در اینصورت عمل به احتیاط براى كسانى است كه موارد احتیاط را بشناسند و این خود، كار دشوارى است .
3 - تقلید: 
تقلید عبارت است از عمل شخص مكلف به دستورات مجتهد جامع الشرایط، بنابراین بر هر شخص مكلفى كه مجتهد نیست و طریق احتیاط را نمى شناسد و یا مى شناسد ولى نمى خواهد عمل كند، لازم است بخاطر صحیح بودن عبادتش ، به یكى از مجتهدین جامع الشرایط رجوع نموده و از او تقلید نماید.
مى دانیم كه تقلید یك مساءله فطرى است و چیزى نیست كه اسلام از خود براى ما آورده باشد بلكه هر كسى به حكم فطرت خداداد خویش ، در مسائلى كه نمى داند و یا نیاز جسمى و یا روانى او مى طلبد به متخصص فن مراجعه مى كند تا مشكل او حل شود در این صورت بیمار به پزشك ، شاگرد به معلم و جاهل به مسائل شرعى ، به متخصص این فن كه مجتهد جامع الشرایط است مراجعه مى نماید.
تقلید بر دو نوع است : 
1 - تقلید كوركورانه : 
عبارت از كارى است كه انسان بدون آگاهى و توجه به این كه آیا این تقلید برایش سودمند است یا زیان آورد، از دیگران الگو بگیرد و رفتار و گفتار دیگران را براى خود سرمشق قرار دهد.
2 - تقلید آگاهانه : 
عبارت از این است كه انسان در مسائلى كه آگاهى ندارد و نمى فهمد، به متخصص فن مراجعه مى كند و هر دستورى را كه او صادر كند انجام مى دهد و یكى از این موارد تقلید، پیروى مردم از مجتهد جامع الشرایط است .
تعدد مراجع تقلید چرا؟
بعضى ها مى پرسند كه ما چون قرآن و مذهب و پیامبرمان یكى است باید مرجع تقلیدمان هم یكى باشد چرا باید در یك زمان چند مجتهد وجود داشته باشند و در زمانى كه همه آنها در یك سطح علمى هستند شخص ‍ مختار است از هر كدام كه مى خواهد تقلید كند.
براى پاسخ باید توجه داشت كه مكتب تشیع بر خلاف سایر فرق اسلامى براى علم ارزش قایل است و مى گوید هر كسى كه تحصیل دینى كند و به مرحله استنباط و استخراج احكام شرعى برسد خود مجتهد است و نباید از دیگرى تقلید كند و دیگران مى توانند و از او تقلید كنند. حال اگر از میان ده نفر مجتهد جامع الشرایط متساوى ، یكى را انتخاب كنیم و نه نفر دیگر را عقب بزنیم علم را محكوم كرده ایم ، و این كار براى مكتبى كه خود را مترقى مى داند درست نیست پس وجود تعدد مراجع و مقلدین ، خود شاهد زنده بر بها دادن به علم و دانش است در حالى كه در سایر فرق اسلامى مانند اهل سنت هر فرقه و گروهى باید از اندیشه هاى فقهى رئیس و مؤ سس آن پیروى كند.
شرایط مرجع تقلید: 
شخصى كه انسان او را بعنوان مرجع تقلید برمى گزیند باید داراى شرائط زیر باشد:
1 - عادل باشد، یعنى واجبات را انجام دهد و از گناهان دورى جوید .
2 - زنده باشد، بنابر این از مجتهد مرده نمى شود تقلید كرد ولى اگر در زمان حیات مجتهدى از او تقلید كرده وقتى كه از دنیا رفت مى تواند همچنان بر تقلید او باقى ماند.
3 - مرد باشد.
4 - بالغ باشد.
5 - شیعه دوازده امامى باشد.
6 - حلال زاده باشد.
7 - بعضى از فقهاء تقلید اعلم را بعنوان فتوا و بعضى را بصورت احتیاط واجب ، بیان مى كنند.البته تشخیص اعلم حتى میان اهل و دانش بسیار مشكل است و ممكن است یك مجتهد در قسمتى از مسائل فقهى مثل نماز مثلا تبحر و تسلط بیشترى داشته باشد ولى مجتهد دیگر، در مبحث دیگرى مثل طهارت و پاكیزگى تسلطش بیشتر باشد در این صورت اگر اعلمیت یك مجتهد از راه شناخت خود انسان یا توسط شهادت دو نفر عالم عادل یا از راه تاءیید گروهى از عالمان دین ، كه توان تشخیص اعلمیت را دارند، به دست بیاید باید همگى او را بعنوان مرجعیت عامه انتخاب كنند حتى اگر احتمال اعلمیت او را بدهند مقدم است .
پاسخ به چند سؤ ال : 
س 1 - از چه راهى مى توان فتواى مجتهد را بدست آورد؟
ج - فتواى مجتهد را از راههاى ذیل مى توان بدست آورد:
1 - انسان از خود مجتهد، مساءله را بشنود.
2 - از دو نفر عادل بشنود.
3 - از كسى كه مورد اعتماد و اطمینان است بشنود.
4 - از رساله خود مجتهد فتوى را به دست بیاورد.
س 2 - آیا از مجتهدى كه از دنیا رفته مى توان تقلید كرد؟
ج - تقلید ابتدائى كه انسان مى خواهد تازه تقلید كند خیر ولى اگر مدتى از مجتهدى تقلید كرده و به مسائل او عمل نمودن و بعد از دنیا رفته مى توان با فتواى مجتهد جدید بر تقلید میت باقى ماند و البته در صورتى كه مجتهد جدید بقاء بر تقلید میت را رساله مجتهد قبلى نموده به فتواى مجتهد جدید منتخب خود، عمل نماید.
س 3 - نظر مجتهد بر چند نوع است ؟
ج - مجتهد به چند صورت ممكن است نظر بدهد:
1 - حكم كند فردا اول شوال و روز عید فطر است . كه نوعا در اختیار مجتهد حاكم و ولى فقیه است .
2 - فتوا دهد كارى واجب یا حرام یا مستحب یا مكروه یا مباح است مثلا فتوا دهد در وقتى كه انسان نماز واجب بعهده دارد نمى تواند روزه مستحبى بگیرد.
3 - نظریه خود را به صورت احتیاط واجب بیان كند مثلا بگوید احتیاط واجب است كه تسبیحات اربعه را سه مرتبه بگویدكه در این صورت مقلد یا به همان احتیاط عمل كند و یا به مجتهد دیگرى مراجعه مى نماید كه یك بار را كافى مى داند.
4 - پس از فتوى یا پیش از آن احتیاط كند مثلا بگوید: احتیاط، آن است كه نماز را دوباره بخواند، كه این احتیاط مستحب است .
به پرسشهاى زیر پاسخ دهید: 
1 - چرا تقلید كنیم ؟
2 - تقلید چند نوع است ؟
3 - چرا در یك زمان چند مجتهد و مرجع تقلید وجود دارد؟
4 - در انتخاب مجتهد چند شرط وجود دارد؟
5 - مجتهد چند نظر دارد؟
6 - اعمال انسان به چند دسته تقسیم مى شود؟



نوع مطلب : احکام پسران 





تحلیل آمار سایت و وبلاگ